Diş dolgusu düştüğünde öncelikle bölgenin temiz tutulması, mümkünse düşen dolgu parçasının saklanması ve dolgunun bulunduğu tarafta sert yiyeceklerle çiğneme yapılmaması önerilir. Açığa çıkan diş dokusu nedeniyle sıcak-soğuk hassasiyeti veya çiğneme sırasında ağrı gelişebilir. Bu nedenle şikâyetler hafif olsa bile diş hekiminin dişi değerlendirmesi önemlidir. Bazı durumlarda dolgu yeniden yapılabilirken, bazı hastalarda çürüğün temizlenmesi, dolgunun yenilenmesi ya da farklı bir restoratif tedavi planlanması gerekebilir. Evde uygulanabilecek geçici önlemler yalnızca kısa süreli rahatlama sağlamaya yardımcı olur ve diş hekimi muayenesinin yerine geçmez.
Diş Dolgusu Neden Düşer?
Diş dolgularının uzun yıllar ağızda sorunsuz şekilde kalması mümkündür. Ancak hiçbir dolgu ömür boyu dayanacak şekilde tasarlanmamıştır. Zaman içerisinde çiğneme kuvvetleri, diş yapısındaki değişiklikler ve ağız içi koşulları nedeniyle dolgu ile diş arasındaki uyum azalabilir. Bunun sonucunda dolgu gevşeyebilir, kırılabilir veya tamamen yerinden çıkabilir.
Dolgunun düşmesi her zaman hekimin yaptığı işlemin başarısız olduğu anlamına gelmez. Çoğu zaman yıllar içinde oluşan doğal aşınmalar veya yeni gelişen diş problemleri buna neden olur.
En sık görülen nedenler şunlardır:
Dolgunun kullanım ömrünü tamamlaması
Dolgular sürekli çiğneme kuvvetlerine maruz kalır. Özellikle eski amalgam veya kompozit dolgular zamanla aşınabilir, kenar uyumunu kaybedebilir ve yerinden ayrılabilir. Dolgunun kullanım süresi; kullanılan materyale, dolgunun büyüklüğüne ve kişinin ağız bakım alışkanlıklarına göre değişiklik gösterebilir.
Dolgunun altında yeni çürük oluşması
Dolgunun kenarlarından bakteri sızması durumunda zamanla yeni çürük gelişebilir. Çürük ilerledikçe diş dokusu zayıflar ve dolgunun tutunacağı sağlam yüzey azalır. Bu durumda dolgu kendiliğinden düşebilir veya çiğneme sırasında kırılabilir.
Bu nedenle düzenli diş kontrolleri, dolgunun altındaki erken çürüklerin fark edilmesi açısından önem taşır.
Sert yiyeceklerin ısırılması
Buz, sert şeker, kabuklu kuruyemiş veya zeytin çekirdeği gibi sert cisimlerin ısırılması hem dişte hem de dolguda ani kuvvet oluşturabilir.
Özellikle geniş yüzeyli dolgular bu darbeler sonrasında çatlayabilir veya tamamen yerinden çıkabilir.
Diş sıkma ve diş gıcırdatma
Gece diş sıkma (bruksizm) alışkanlığı olan kişilerde dolgular normalden çok daha yüksek kuvvetlere maruz kalır.
Uzun süre devam eden bu baskılar;
- dolgunun çatlamasına,
- kenarlarının açılmasına,
- dolgunun gevşemesine,
- hatta diş dokusunun kırılmasına neden olabilir.
Bruksizm tedavi edilmediğinde aynı dolgunun tekrar tekrar düşmesi de görülebilir.
Travmalar
Yüz bölgesine alınan darbeler, spor yaralanmaları veya düşmeler sonucunda yalnızca diş değil, mevcut dolgu da zarar görebilir.
Travma sonrasında dolgu yerinden çıkabilir, çatlayabilir veya dişle birlikte kırılabilir. Böyle durumlarda yalnızca dolgu değil, diş kökü ve çevre dokular da değerlendirilmelidir.
Büyük dolguların zamanla zayıflaması
Dişin büyük bölümünü kaplayan geniş dolgular, küçük dolgulara göre daha fazla yük taşır.
Yıllar içerisinde;
- dolgu materyali yorulabilir,
- diş dokusunda mikro çatlaklar oluşabilir,
- dolgu ile diş arasındaki bağlantı zayıflayabilir.
Bu nedenle büyük dolguların düzenli aralıklarla kontrol edilmesi, olası sorunların erken dönemde fark edilmesine yardımcı olur.
Her dolgu düşmesinin nedeni aynı değildir. Dolgunun neden yerinden çıktığını anlamanın en doğru yolu, dişin klinik muayene ve gerektiğinde radyografik inceleme ile değerlendirilmesidir. Bu değerlendirme sonucunda yalnızca yeni bir dolgu yapılmasının mı yeterli olduğu, yoksa farklı bir tedaviye ihtiyaç duyulup duyulmadığı belirlenebilir.