Protetik diş tedavisi uzmanı, diş hekimliği fakültesinden mezun olduktan sonra protetik diş tedavisi dalında uzmanlık eğitimini tamamlamış ve kaybedilen dişlerle diş dokularını kron, köprü, tam ya da bölümlü protez ve implant destekli protezlerle tamamlayan diş hekimidir. İngilizcedeki karşılığı “prosthodontist”tir. Aşağıda bu uzmanlığın Türkiye’de nasıl alındığını, uzmanın hangi işleri üstlendiğini ve hangi durumlarda protetik planlamanın öne çıktığını anlattık.
Protetik diş tedavisi nedir?
Protetik diş tedavisi, diş hekimliğinin eksik dişleri ve diş dokusu kayıplarını yapay materyallerle tamamlayan dalıdır. Sağlık Bakanlığı Tıpta Uzmanlık Kurulu’nun hazırladığı Protetik Diş Tedavisi çekirdek müfredatına göre bu eğitim; dişlerdeki ve destek dokulardaki eksiklikleri uygun protetik materyallerle tamamlayarak estetik, çiğneme ve konuşma işlevlerini geri kazandırmayı, çene eklemi (TME) rahatsızlıklarını izleyip tedavi etmeyi ve dental estetik sorunları düzeltmeyi kapsar.
Müfredatta sayılan konular şunlardır: tam protezler, bölümlü protezler, sabit protezler (kron ve köprü), implant uygulamaları, çene-yüz protezleri, TME rahatsızlıkları ve estetik. Tedavi türlerinin ayrıntılı karşılaştırmasını protez tedavisi sayfamızda bulabilirsiniz.
Protetik diş tedavisi uzmanı nasıl olunur?
Türkiye’de diş hekimliğinde uzmanlık eğitimine Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (DUS) ile girilir. Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği, DUS’un ÖSYM tarafından yılda en az bir kez yapıldığını belirtir. Sınavı kazanan diş hekimi, uzmanlık öğrencisi olarak eğitime başlar. Bitirme sınavına girebilmek için bir uzmanlık tezi hazırlaması da zorunludur.
Eğitim süresi kanunla belirlenmiştir. 1219 sayılı Kanun’un ekindeki çizelge diş hekimliğinde dokuz uzmanlık ana dalı sayar: ağız, diş ve çene cerrahisi; ağız, diş ve çene radyolojisi; çocuk diş hekimliği; endodonti; ortodonti; periodontoloji; protetik diş tedavisi; restoratif diş tedavisi ve oral patoloji. Bu çizelgeye göre protetik diş tedavisi uzmanlık eğitimi 3 yıldır. Çekirdek müfredat ayrıca bir aylık ağız, diş ve çene cerrahisi rotasyonunu öngörür.
Unvan farkı da buradan gelir: “Uzm. Dt.” kısaltması, uzmanlık eğitimini tamamlamış diş hekimini gösterir. Aynı Kanun’un geçici 8. maddesine göre, diş hekimliği uzmanlık dalları 2011’de kanuna girmeden önce bu dallardan birinde doktora eğitimi yapmış ya da doktoraya başlayıp başarıyla bitirmiş diş hekimlerine de uzmanlık belgesi verilir. Diş protez teknikeri ise protezleri laboratuvarda üreten meslek mensubudur. Hastayı muayene edip tedaviyi planlayan ve uygulayan kişi diş hekimidir.
Protetik diş tedavisi uzmanı ne iş yapar?
Protez yalnızca eksik dişin yerini doldurmaz. Çiğneme kuvvetini taşır, konuşmayı etkiler ve iki çenenin kapanışını değiştirir. Bu yüzden protetik planlamada şu sorular birlikte cevaplanır:
- Kalan dişler, diş eti ve kemik protezi taşıyabilir mi; önce hangi tedaviler gerekir?
- Protez sabit mi olmalı, hareketli mi, implantlara mı bağlanmalı?
- Kapanış ve ısırma yüksekliği nasıl ayarlanmalı?
- Hangi materyal (zirkonyum, porselen, akrilik vb.) bu ağızdaki kuvvetlere ve estetik beklentiye uygundur?
- Protezin bakımı ve kontrolleri nasıl yapılacak?
Kapsamlı vakalarda bu plan çoğu zaman başka uzmanlık dallarıyla birlikte yapılır. Örneğin diş eti tedavisi periodontolojinin, kanal tedavisi endodontinin alanına girer; çürük tedavisi ve dolgu ise Restoratif Diş Tedavisi çekirdek müfredatının temel konuları arasındadır. Protetik plan, bu tedavilerin hangi sırayla yapılacağını ve sonunda nasıl bir protezle tamamlanacağını belirler.
Uzman olmayan diş hekimleri de kron, köprü ve protez yapar. Cleveland Clinic’in prostodonti rehberi de genel diş hekimlerinin bu işlemlerin birçoğunu uyguladığını belirtir. Aynı rehbere göre vaka karmaşıksa ya da birden çok tedavinin koordinasyonu gerekiyorsa hasta bir prostodontiste yönlendirilebilir.
Hangi durumlarda protetik diş tedavisi uzmanına gidilir?
Tablo, protetik planlamanın öne çıktığı sık durumları özetler. Size hangi tedavinin uygun olduğu muayeneyle belirlenir.
| Durum | Protetik planlama neden önemli? | İlgili sayfa |
|---|---|---|
| Birden fazla eksik diş | Köprü, bölümlü protez ve implant seçenekleri kalan dişlerin durumu ve kapanışla birlikte değerlendirilir. | Protez tedavisi |
| Tam dişsizlik | Protezin nasıl tutunacağı, kemik durumu ve sabit ya da hareketli seçim birlikte konuşulur. | İmplant üstü protez mi, hareketli protez mi? |
| Sallanan, vuran ya da yara açan protez | Ayarlama, besleme ya da yeni protez kararı, ağız dokularındaki değişime göre verilir. | Protez tedavisi |
| İmplant üstü protez, All-on-4 | İmplantların sayısı ve konumu, üzerine yapılacak protezin tasarımına göre planlanır. | İmplant tedavisi |
| Çok dişte zirkonyum ya da lamine (gülüş tasarımı) | Diş oranları, kapanış, materyal seçimi ve aşındırma miktarı tek bir planda ele alınır. | Gülüş tasarımı |
| Aşınmış dişler ve kapanış sorunları | Diş boyları kısaldığında ısırma ilişkisi ve kapanış yüksekliği de değerlendirilir. | Zirkonyum kaplama |
| Eski köprü ya da kaplamanın yenilenmesi | Destek dişler, altta çürük olup olmadığı ve diş eti uyumu yeniden kontrol edilir. | Zirkonyum kaplama |
| Diş sıkma ve çene eklemi şikâyeti | Yeni protez ya da kaplamaların taşıyacağı kuvvet ve gerekirse gece plağı planlamaya dahil edilir. | Eklem tedavisi ve bruksizm |
Protezi sallanan hastalarda muayenede hangi seçeneklerin değerlendirildiğini Kadıköy protez tedavisi sayfamızda anlattık. Ön dişlerde porselen yapraklarla yapılan tedavi için lamine diş kaplaması sayfamıza bakabilirsiniz.
Diş sıkma (bruksizm) burada ayrıca önem taşır. Çekirdek müfredat bruksizmi ve kapanış bozukluklarını protetik uzmanlık alanının yetkinlikleri arasında sayar. Sıkma alışkanlığı olan birinde kaplama ya da protez planlanırken materyal seçimi ve kapanış ayarı bu kuvvetler hesaba katılarak yapılır. Belirtiler ve tedavi seçenekleri için eklem tedavisi ve bruksizm sayfamıza bakabilirsiniz.
Muayeneye gelirken neleri hazırlamalısınız?
- Kullandığınız protez, gece plağı ya da geçici diş varsa yanınızda getirin.
- Elinizde daha önce çekilmiş diş röntgenleri varsa paylaşın.
- Kullandığınız ilaçların ve kronik hastalıklarınızın listesini hazırlayın.
- En çok neden şikâyet ettiğinizi not edin: çiğneme, görünüm, oynama, ağrı ya da hassasiyet.
Net tedavi planı ve ücret bilgisi muayene ve gerekli görüntülemeden sonra verilir.
Protetik Diş Tedavisi Uzmanı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Diş protez uzmanına ne denir?
Resmi uzmanlık dalının adı “Protetik Diş Tedavisi”dir; bu dalda uzmanlığını tamamlayan hekime protetik diş tedavisi uzmanı denir. İngilizcede “prosthodontist”, Türkçede ise zaman zaman “prostodontist” olarak geçer. Protezi laboratuvarda üreten diş protez teknikeri ise ayrı bir meslek mensubudur.
Protetik diş tedavisi uzmanlığı kaç yıl?
1219 sayılı Kanun’un ekindeki çizelgeye göre protetik diş tedavisi uzmanlık eğitimi 3 yıldır. Eğitime diş hekimliği fakültesinden mezun olduktan sonra DUS ile girilir. Uzmanlık öğrencisi bu süre içinde bir tez hazırlar ve bitirme sınavına girer.
Protetik diş tedavisi dolgu yapar mı?
Uzmanlık müfredatlarında dolgu, yani çürüğün temizlenip dişin doğrudan onarılması, restoratif diş tedavisinin temel konuları arasında sayılır. Protetik diş tedavisi müfredatı ise madde kaybı daha fazla olan dişler için inley, onley ve kron gibi laboratuvarda hazırlanan restorasyonları kapsar. Dişiniz için hangisinin uygun olduğuna muayenede karar verilir.
Protetik diş tedavisi implant yapar mı?
Protetik diş tedavisi uzmanının implant tedavisindeki asıl işi, implantların üzerine yapılacak dişin ya da protezin planlanması ve yapılmasıdır. İmplant tedavisinde iki aşama vardır: implantın çene kemiğine yerleştirilmesi ve üzerine dişin yapılması. Protetik uzmanlık müfredatı implant destekli sabit ve hareketli protezleri kapsar ve bir aylık ağız, diş ve çene cerrahisi rotasyonu içerir. Yerleştirme cerrahi bir işlemdir; implantın konumu ise çoğu zaman üzerine yapılacak dişe göre birlikte planlanır.
Protetik diş tedavisi kuron köprü nedir?
Kuron (kron), ağır hasar görmüş bir dişi tamamen saran kaplamadır. Köprü ise eksik bir dişin yerini, iki yanındaki dişlere ya da implantlara dayanarak dolduran sabit protezdir. İkisi de protetik diş tedavisinin sabit protezler bölümüne girer ve zirkonyum, porselen gibi materyallerden yapılabilir.
Protetik diş tedavisi için hangi bölümden randevu alınır?
Diş hekimliği fakültelerinde “Protetik Diş Tedavisi” ayrı bir anabilim dalıdır. Ancak bazı fakültelerde ilk kez gelen hastalar önce Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi kliniğinde muayene edilir, ardından ilgili bölüme yönlendirilir; bu yüzden gideceğiniz fakültenin randevu kuralına bakın. Eksik diş, protez, kaplama ya da köprü şikâyetiniz varsa muayenede protetik değerlendirme isteyebilirsiniz.
İstanbul Acıbadem’de protetik diş tedavisi uzmanı ile muayene
Üsküdar’daki (İstanbul) Diş Acıbadem kliniğinin iki hekimi de Protetik Diş Tedavisi Uzmanıdır. Dr. Dt. Yeşim Ölçer Us, doktorasını İstanbul Üniversitesi’nde protetik diş tedavisi alanında tamamlamıştır ve İstanbul Medipol Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde öğretim üyesidir. Uzm. Dt. Güzin Geroğlu Yılmaz ise protetik diş tedavisi uzmanlık eğitimini 2017–2021 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde tamamlamıştır. Muayenede kalan dişlerinizi, diş etlerinizi, varsa mevcut protezinizi ve kapanışınızı değerlendirerek seçenekleri size anlatırlar.
Diş Acıbadem, Acıbadem Mah. Acıbadem Cad. Ayral Apt. No:162 Daire:3, Üsküdar/İstanbul adresindedir; M4 metro hattının Acıbadem istasyonuna yaklaşık 850 metre uzaklıktadır. Pazartesi–cumartesi 09:30–20:00 saatleri arasında hizmet veriyoruz, pazar günü kapalıyız. Diş Acıbadem, adını bulunduğu semtten alan bağımsız bir diş kliniğidir; Acıbadem Sağlık Grubu, Acıbadem hastaneleri veya Acıbadem Sigorta ile bağlantısı yoktur. TZH Vakfı, Türkiye Sigorta, VakıfBank ve QNB Finansbank ile anlaşmalıyız; kapsam poliçenize göre değiştiği için ayrıntılar anlaşmalı kurumlar sayfamızdadır.
Randevu için iletişim sayfamızdan bize yazabilir veya (0532) 055 20 90 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Yazarlar: Dr. Dt. Yeşim Ölçer Us ve Uzm. Dt. Güzin Geroğlu Yılmaz — Protetik Diş Tedavisi Uzmanları, Diş Acıbadem
Son güncelleme: 17.10.2026
